Publicaties

Vorm geven aan Wetenschap en Techniek: Montessori, Dalton, E.G.O. en OGO

Auteur:
Werkgroep W&T basisonderwijs: Ed van den Berg (UVA, HvA), Els van der Houwen (IPABO), Paul Ruis (EWT), Mirjam Stefels (HvA), Paul Valenkamp (Artis), Remy Wilshaus (HvA), Marijke van Zelst (HvA)

Wanneer leerlingen leren om zelf kritische vragen te stellen en om zelf dingen te onderzoeken, ontdekken zij de wereld om hen heen en kunnen ze daar een beeld over opbouwen. Hierin spelen leerkrachten een sleutelrol en zijn belangrijk bij de ontwikkeling van kennis, vaardigheden en houding van leerlingen waar het gaat om (natuur)wetenschap en techniek. Dit werkdocument bevat handvatten voor de conceptuele en praktische uitwerking van W&T in de praktijken van basisscholen en lerarenopleidingen. Dat gebeurt vanuit het pedagogisch-didactisch perspectief van vier onderwijsconcepten. Daarnaast is er een uitwerking vanuit het perspectief van een buitenschoolse educatieve setting waar veel basisscholen gebruik van maken, Artis Educatie.

Download

Techniek op de PABO

Auteur:
Expertisecentrum Wetenschap & Techniek Noord-Holland in samenwerking met Programma VTB, PABO EHvA, PABO Almere en Hogeschool IPABO

Techniek heeft de afgelopen jaren een eigen plek gekregen op de pabo’s in de regio Almere-Amsterdam. Docenten en studenten hebben er hard aan gewerkt om dit vorm te geven. Resultaat is dat studenten en docenten een positiever beeld kregen van techniek: techniek is eigenlijk overal en niet beperkt tot proefjes in een laboratorium. Pabo-studenten krijgen voortaan op de PABO EHvA, de IPABO en de PABO Almere de mogelijkheid om ervaringen op te doen met techniekopdrachten. Wat blijkt? Al doende groeit hun enthousiasme. De toekomstige leerkrachten zijn er klaar voor. De competenties die zij ontwikkelen op de pabo, stellen hen in staat zelf onderzoek uit te voeren, een kritische en wetenschappelijke houding te bevorderen en hun kennis van wetenschap en techniek te vergroten. Bovenal zal de nieuwsgierigheid die wetenschap en techniek bij hen oproept, hen later beter in staat stellen de talenten van kinderen te ontdekken en verder te stimuleren.

Download

De meisjes van de Paulusschool bouwen (bijna) de langste brug

Auteur:
Edith Louman, IPABO Amsterdam/ Alkmaar

Techniek doet een beroep op de creativiteit, logisch denken en oplossend vermogen van kinderen. Daarna komt het maken, en komt het ook op handigheid, doorzetten en vaak samenwerken aan. Door gerichte vragen te stellen en kinderen goed te laten kijken, komen de kinderen veel te weten. Zijn er eigenlijk verschillen tussen jongens en meisjes bij techniek? De auteur gaat in dit artikel op zoek naar het antwoord op deze vraag.

Download

Kinderen, sensoren, computers, grafieken

Auteur:
Ed van den Berg en Frank Schweickert

€Sense2 is een roze doosje met een microfoon (geluidssensor), een lichtsensor, een temperatuursensor en een buzzer, die is aan te sluiten op een usb-poort. In dit artikel gaan kinderen van groep 8 aan de slag met het apparaat. Door op een icoontje op het bureaublad te klikken verschijnt er een werkblad en het meten kan beginnen!

Download

Techniekhoeken brengen Techniek dichtbij

Auteur:
Pauline Hakkert en Edith Louman

Dit artikel geeft ons een kijkje in de techniekhoeken van de Paulusschool. Zo bouwen de kleuters bij het thema dieren van groot constructiemateriaal een takelwagen om hun dieren in de kooien te takelen, maken de kinderen van de bovenbouw timmermanskistjes voor de kleuters bij de timmertafel en leren de kinderen van groep 7 in de Sinterklaastijd bootjes vouwen, zodat zij dat kunnen leren aan de kleuters. Die maken er een hele pietenvloot van!

Download

Onderzoekend leren, de nieuwsgierige docent

Auteur:
Henk Rietdijk, opleidingsdocent Christelijke Hogeschool Ede

Jonge kinderen beschikken over een onbevangen nieuwsgierigheid om de wereld om hen heen te ontdekken. Hoe komt het nou dat de eens zo actief lerende kinderen aan het einde van de basisschool passief zijn geworden? En in hoeverre houdt het onderwijs rekening met het stimuleren en ontwikkelen van het probleemoplossend handelen en de onderzoekende houding? Krijgen leerlingen de mogelijkheid om hun talenten op het terrein van wetenschap en techniek voldoende te ontplooien? Dit artikel gaat in op de vraag of de indeling in ‘schoolvakken’, het lesrooster, curriculum e.d. belemmerend zijn voor leerkrachten en opleiders om onbevangen problemen met een vakoverstijgend karakter aan te pakken.

Download

Onderzoekend en Ontwerpend leren bij Natuur en Techniek

Auteur:
Marja van Graft en Pierre Kemmers

In dit Basisdocument is beschreven wat wordt verstaan onder onderzoekend en ontwerpend leren op de basisschool en wat de meerwaarde ervan is. Hierin is een didactische leerlijn voor groep 1 tot en met 8 uitgewerkt. Omdat dit project voortkomt uit het programma Verbreding Techniek Basisonderwijs, is in het Basisdocument en het lesmateriaal gefocust op het onderwijs in natuur en techniek. Onderzoekend en ontwerpend leren blijken als didactiek zeer waardevol te zijn en zijn nauw met elkaar verweven.

Download

Het Zevenstappenmodel

Auteur:
Marja van Graft en Pierre Kemmers

Bij onderzoekend leren onderzoeken kinderen organismen, objecten en verschijnselen in hun omgeving onder begeleiding van hun leraar. Bij ontwerpend leren ontwerpen leerlingen een product. Onderzoeken en ontwerpen zijn werkvormen waarmee verschillende doelen beoogd worden. Enerzijds leren leerlingen (onderzoeks- en ontwerp-) vaardigheden, zoals goed waarnemen, vragen stellen, experimenten opzetten en uitvoeren, voorspellingen doen, problemen verkennen en verwoorden en oplossingen bedenken en beoordelen.

Download

Tips voor ouders

Auteur:
Edith Louman en Fokke Munk

Ook thuis zijn er talloze aanknopingspunten om met kind(eren) de wereld om hen heen te verkennen. Jonge kinderen stellen vaak vragen over hoe iets werkt, of waarom iets zo is. We willen u graag meenemen in de ontdekkingstocht naar de talenten van uw kinderen en laten zien hoe u ook als ouder uw kind kunt stimuleren en uitdagen.

Download

Gesprekken leiden in de groep

Auteur:
Marja van Graft en Pierre Kemmers

Wat doen kinderen in schoolse situaties waar het gaat om discussie activiteiten tijdens onderzoekend en ontwerpend leren? Past deze competentie alle kinderen? En wat doen leraren met deze linguïstische competentie van kinderen? Wie stelt de vragen en wie beantwoordt ze? Uit onderzoek blijkt dat het vooral de leraar is die de vragen stelt. Zij stelt de vragen om aandacht van de leerlingen te trekken, om de betrokkenheid van leerlingen te vergroten, om bij leerlingen na te gaan wat ze weten of om een nieuw onderwerp te introduceren. Leraren stellen erg veel vragen: meerdere per minuut!

Download